In het Markiezenhof opent op 20 maart de nieuwe tentoonstelling ‘ZIJ – Vrouwen die Bergen verzetten’. Hierin staan negen vrouwen centraal die een belangrijke rol hebben gespeeld in de geschiedenis van Bergen op Zoom. Het zijn moedige, hardwerkende en vaak uitgesproken vrouwen die met hun keuzes en daden hun stad blijvend hebben beïnvloed.
De tentoonstelling laat zien hoe deze vrouwen zich inzetten voor hun geloof, hun overtuiging, hun vrijheid of hun medemens. Soms deden ze dat heel zichtbaar, soms juist achter de schermen. Maar altijd met grote betekenis voor de stad.
Drie thema’s door de eeuwen heen
Onzichtbare fundamenten
Maria Elisabeth II van den Berg, Gertrudis van Nijvel, Rosa de Bie. Een markiezin, een heilige en een moeder-overste tonen hoe vrouwen een sterke basis legden voor het katholieke leven in de stad. Hoewel zij naar buiten toe vaak dienstbaar moesten lijken, waren het vrouwen met een scherpe geest en een groot doorzettingsvermogen. Samen vormden zij de stille maar stevige fundamenten van het geloof in Bergen op Zoom.
De banden van het huwelijk
Maria van Mattemburgh, Trees Gieles, Lucie van Dam van Isselt. Tot ver in de 20ste eeuw hadden vrouwen weinig vrijheid om hun eigen weg te kiezen. Toch kozen sommigen wél voor hun zelfstandigheid. Een rijke weduwe, een non en een kunstenares laten zien hoe vrouwen zich losmaakten van sociale verwachtingen en hun eigen leven vormgaven.
Stemmen van verandering
Adriana van Overstraten, Mientje Proost, Corrie van den Boom-Geers. Een schrijfster en twee verzetsvrouwen uit Bergen op Zoom lieten bewust hun stem horen, of juist niet, in tijden van grote politieke en maatschappelijke verandering. Ze kwamen op voor vrijheid, menselijkheid en gerechtigheid, en veranderden daarmee de koers van de lokale geschiedenis.
Onderbelichte vrouwen
Hun verhalen laten zien hoe vrouwen veel vaker dan gedacht een bepalende rol speelden in de Nederlandse geschiedenis, maar niet altijd zichtbaar werden opgeschreven. Met deze tentoonstelling sluit het museum aan bij een bredere maatschappelijke beweging: steeds meer instellingen en historici richten hun blik op onbekende of onderbelichte vrouwen uit het verleden. De negen vrouwen uit Bergen op Zoom staan symbool voor een veel grotere groep vrouwen in Nederland van wie hun bijdragen vaak buiten beeld bleven.
“Veel geschiedenissen zijn lange tijd verteld vanuit het perspectief van mannen. Maar vrouwen hadden net zo goed invloed, kracht en visie, ook hier in Bergen op Zoom. Door hun verhalen te vertellen, laten we zien hoeveel betekenis zij hadden én nog steeds hebben. Deze tentoonstelling geeft hen het podium dat ze verdienen”, aldus curator Daphne Valentijn.
Bijzondere objecten
De verhalen worden ondersteund door originele kunstwerken en objecten. Het werk van Lucie van Dam Isselt zal voor het eerst sinds 1986 weer geëxposeerd worden in het Markiezenhof. Met dank aan het Bevrijdingsmuseum Zeeland en een particuliere bruikleen zijn er ook een fiets en drukpers te zien die gebruikt zijn door verzetsstrijders in de Tweede Wereldoorlog. De drukpers is onder andere gebruikt voor het drukken van de Bergse verzetskrant De Avondster, waar ook een origineel exemplaar van te zien is in de tentoonstelling. In het oog springt verder de witte ‘bruidsjurk’ van de Karmelietessen, die werd gedragen bij hun intrede in het klooster en het‘huwelijk met Christus’. Deze en andere objecten geven samen met de verhalen een beeld van de keuzevrijheid en het doorzettingsvermogen van de vrouw door de eeuwen heen.